Luister nu:
"Deze beslissing is nodig en belangrijk voor ons en onze toekomstige ambities", schrijven Jansen en de band in een verklaring. "Voor jou, beste luisteraar, en eerlijk gezegd ook voor onszelf, betekent dit het einde van een prachtige reis."
Jansen was sinds 2012 frontvrouw van Nightwish, dat wereldwijd volle zalen trekt en miljoenen platen verkoopt. In Nederland werd Jansen bij het grote publiek bekend door haar deelname aan het tv-programma Beste Zangers in 2019. In hetzelfde jaar won ze ook de Popprijs.
In de afgelopen jaren ondernam de zangeres al een aantal solo-stappen. Zo gaf ze in 2020 een reeks concerten. Ook kwam Jansen in 2023 met haar eerste soloalbum, Paragon. Volgend jaar wordt haar tweede soloalbum verwacht.
"Een einde maakt ook ruimte voor een nieuw begin", schrijft de 45-jarige Jansen nu. "Ik weet zeker dat er een mooi muzikale toekomst op me wacht."
Nightwish bestaat dertig jaar. Voor Jansen had Nightwish twee andere frontvrouwen: Tarja Turunen (1996-2005) en Anette Olzon (2007-2012).
De band zal naar eigen zeggen verdergaan zonder Jansen. Volgend jaar duiken ze de studio in om een nieuw album op te nemen. Het is nog onbekend wie op die plaat zal zingen.
"Heino stemt zondag op Felix", had kandidaat Felix Teichner uit de deelstaat Brandenburg op sociale media gezet. Hij voegde eraan toe dat de regio Uckermark "blauw, blauw, blauw" zou kleuren, een verwijzing naar zowel de AfD-partijkleur als Heino's hit Blau blüht der Enzian.
Heino liet onmiddellijk weten nooit een stemadvies te hebben uitgebracht. "Schandalig dat ik zonder toestemming het gezicht van een politieke partij word", reageerde hij. "Deze actie gaat voor mij absoluut te ver." Hij voegde eraan toe dat iedereen van elke politieke voorkeur welkom is op zijn concerten.
Vanwege imagoschade eiste Heino ook een vergoeding van aanvankelijk 250.000 euro. Hoewel dat later al werd bijgesteld naar 30.000 euro, ging hij uiteindelijk akkoord met een schikking van 7500 euro.
Teichner had eerder al het bericht verwijderd en ook excuses aangeboden. Daarmee is voor Heino en zijn management de zaak afgesloten.
De verkiezing verloor Teichner overigens van een CDU-kandidaat.
Het SBS6-programma De Bondgenoten, waar Versteegh presentator van is, is ook genomineerd voor de Gouden Televizier-Ring, de prijs voor het beste programma van het jaar. Die wordt later vanavond uitgereikt.
Naast De Bondgenoten maken consumentenprogramma Kassa (BNNVARA) en dramaserie Woeste Grond (AVROTROS) daar kans op.
De prijs voor Televizier-Ring Talent, de publieksprijs voor aanstormend tv-talent, ging naar interieurstylist en tv-persoonlijkheid Daan Alferink. Hij versloeg radiomaker Bram Krikke en WNL-presentator Frank van Leeuwen.
Even daarvoor won PaardenpraatTV, de Gouden Televizier-Ring Jeugd voor het populairste kinderprogramma. Het YouTube-kanaal over paarden wordt onder meer gepresenteerd door Britt Dekker.
Het BNNVARA-programma Even Tot Hier won de Televizier Ring Impact, de prijs voor het tv-programma, tv-moment of de documentaire die de meeste maatschappelijke impact heeft gehad.
Het programma haalde ruim 3 miljoen euro op voor het door oorlog getroffen Oekraïne. Dat deed het door de stichting van de Oekraïense accordeonist Oleg veelvuldig onder de aandacht te brengen, Met het opgehaalde geld konden ambulances en medische apparatuur worden gekocht.
Iets meer dan een jaar geleden bracht Paramount Skydance het eerste bod uit op Warner Bros, dat eerder al was ingegaan op een overnamebod van streamingdienst Netflix. Paramount en Netflix begonnen aan een biedingenstrijd, die ertoe leidde dat de streamingdienst zich terugtrok.
Twaalf Amerikaanse staten, onder leiding van Californië, spanden in juli een rechtszaak aan om de miljardenovername door Paramount tegen te houden. Zij vreesden dat het bedrijf met de deal te veel macht zou krijgen om prijzen voor televisie- en filmconsumenten te verhogen.
Eind vorige maand schikte Paramount met de twaalf staten. Het bedrijf deed de belofte jaarlijks 300 miljoen dollar meer te gaan uitgeven aan filmproducties in de VS en jaarlijks minimaal dertig films in Amerikaanse bioscopen te gaan uitbrengen.
Paramount bezit onder meer televisiezenders MTV en Nickelodeon en is mede-eigenaar van streamingdienst SkyShowtime. Het bedrijf is daarnaast bekend van films als Titanic en Gladiator en van filmreeksen als Transformers, Mission: Impossible en Star Trek.
Warner Bros is eigenaar van de tv-zenders CNN, Eurosport, Cartoon Network en Discovery Channel. Het bedrijf is daarnaast verantwoordelijk voor filmreeksen als Harry Potter, The Lord of the Rings en The Matrix en behoort tot de grootste filmstudio's ter wereld. Ook is het mediabedrijf eigenaar van streamingdienst HBO Max en van series als Game of Thrones.
Er moet ook een commissie komen die toezicht zal houden op de redactionele onafhankelijkheid van nieuwszenders CBS News en CNN. De vader van Paramount-CEO David Ellison, Larry Ellison, onderhoudt nauwe banden met president Trump.
De Amerikaanse president uit geregeld harde kritiek op CNN. Hij trok de persaccreditatie van CNN vorige maand nog in. Dat besluit werd kort daarna teruggedraaid door een rechter.
De Ellisons lieten er geen gras over groeien. Vandaag verscheen in het hoofdkantoor van CNN in New York het bedrijfslogo van Skydance op de beeldschermen, schrijft The New York Times. Ook werd een memo gestuurd die wees op mogelijke kostenbesparingen.
"De samenvoeging van twee bedrijven brengt veranderingen met zich mee, waaronder moeilijke beslissingen die gevolgen hebben voor ons personeel", schreven vader en zoon. "We zijn vastbesloten om dit proces zorgvuldig en respectvol aan te pakken."
Door de fusie heeft Skydance een schuldenlast van zo'n 80 miljard dollar.
Het Openbaar Ministerie is een onderzoek gestart naar de diefstal in de gemeente Issoire, zo'n honderd kilometer ten westen van Lyon. De politie heeft geen details bekendgemaakt over de kunstroof in de nacht van zondag op maandag. Het is onduidelijk of er verdachten in beeld zijn.
De eigenaar van het kunstwerk noemt de diefstal een aanslag op de Franse cultuursector. "Frankrijk is vermoord afgelopen nacht. Frans erfgoed is vermoord", zei Christian Karoutzos gisteravond tegen Franse media.
De Apocalyps is gemaakt tussen 1958 en 1961 en weegt in totaal zo'n 210 kilo. Veertien van de meest gerenommeerde kunstenaars van die tijd leverden een bijdrage aan het project. De befaamde Spaanse schilder Dalí maakte de bronzen omslag.
Dalí was een van de bekendste kunstenaars van de vorige eeuw. Hij schilderde surrealistische werken en was een excentriek persoon. Hij droeg een kenmerkende dunne snor, met de punten omhoog gekruld. De snor is "het meest serieuze deel van mijn persoonlijkheid", zei Dalí ooit gekscherend in een interview.
Archer werd geboren in de Britse hoofdstad Londen en groeide op in Wellington in het zuidwesten van Engeland, waar veel van zijn latere boeken gesitueerd zijn. Na de middelbare school deed hij diverse studies, waaronder aan het Brasenose College in Oxford. Daarna werkte hij onder meer voor de Britse Conservatieve Partij en startte hij een kunstgalerij, die na twee jaar failliet ging.
In 1969 werd hij lid van het Britse parlement voor de Conservatieve Partij, maar in 1974 diende hij zijn ontslag in nadat hij een grote som geld had verloren na een verkeerde investering. Om er financieel weer bovenop te komen en een faillissement af te wenden, schreef hij zijn debuut, dat onverwachts een groot succes werd.
Enkele jaren daarna verscheen Kane and Abel, waarvan alleen al in de eerste week een miljoen exemplaren werden verkocht en plek 1 van de bestsellerlijst van The New York Times bereikte. De serie werd in 1985 door CBS tot een televisieserie bewerkt.
In datzelfde jaar werd zijn politieke carrière nieuw leven ingeblazen, toen hij door toenmalig premier Margaret Thatcher werd benoemd tot vicevoorzitter van de Conservatieve Partij. Een jaar daarna kwam hij in opspraak in een zaak rond een prostituee, die hij via-via 2000 pond had betaald. De krant Daily Star had gemeld dat Archer seks had gehad met de vrouw, maar hijzelf stelde dat hij haar dat geld had betaald uit liefdadigheid.
Daarop spande hij een zaak aan tegen de krant, waarin de rechter besliste dat de Daily Star hem een half miljoen pond moest betalen. Ruim tien jaar daarna werd alsnog een onderzoek rond deze zaak ingesteld toen bleek dat hij gelogen had, nadat vrienden van hem dat onthulden. Hij werd vervolgens veroordeeld tot vier jaar celstraf voor meineed. Over zijn periode in de gevangenis schreef hij een driedelig dagboek.
Na zijn gevangenschap keerde hij tot zijn pensionering terug in het Britse Hogerhuis. Tot zijn dood is hij blijven schrijven en heeft hij meerdere romans gepubliceerd. Die werden in verschillende talen vertaald, waaronder in het Nederlands. Zijn laatste boek, Adam and Eve, verschijnt deze week, zegt zijn uitgeverij.
De prijs wordt jaarlijks toegekend aan twee makers die een bijdrage leveren aan de diversiteit van de podiumkunsten in Nederland.
De jury roemt de voorstellingen van Van gestel omdat hij "op geheel eigen wijze het grensgebied bespeelt tussen theater, performance, beeldende kunst en objecttheater".
Objecttheater is een theatervorm waarin voorwerpen een hoofdrol hebben. In de voorstelling Tochtgat die Van gestel met Peter Vandemeulebroecke maakte, zijn dat bijvoorbeeld een wc-rol en een grote vuilniszak.
Volgens de jury maakt Van gestel in zijn voorstellingen droomwerelden "bijna tastbaar".
Danseres Cheroney Pelupessy ontwikkelde volgens de jury in korte tijd een eigen stem en benoemt zware en moeilijk bespreekbare thema's. "Uit hedendaagse dans, breakdance en hiphop, en Molukse en Indonesische bewegingsvormen smeedt zij een herkenbare podiumtaal: zacht en liefdevol, maar tegelijk krachtig en precies."
De afgelopen dagen was er meer erkenning voor Pelupessy. Ze won vrijdag de Innovatieprijs Nederlandse Dansdagen Maastricht. Op diezelfde dag won de documentaire Mama'ku - Van Jakarta tot de Molukken, over haar reis naar Indonesië met haar moeder, een publieksprijs op het Gouden Kalveren Gala.
De winnaars van de Gieskes-Strijbis Podiumprijs ontvangen een geldbedrag. Eerdere jaren kregen ze ieder 60.000 euro, voortaan is dat 70.000 euro. De drie andere genomineerden, muzikante Diamanda La Berge Dramm, choreografe Dunja Joci? en theatermaker Florian Myjer, ontvangen 35.000 euro, waar dat eerder 10.000 was. Ze mogen het bedrag naar eigen inzicht besteden.
"Met het hogere prijzengeld willen we alle vijf makers nog meer ruimte geven om te doen wat zij nodig vinden voor hun ontwikkeling", zegt fondsdirecteur Floris van Hest.
Sinds 2017 wordt de prijs jaarlijks uitgereikt aan kunstenaars uit verschillende disciplines, zoals theater, muziek en dans.
De rapper meldt dat de opbrengst van de concerten volledig zal gaan naar hulporganisaties voor Palestijnen, zoals Gaza Soup Kitchen, Jewish Voice for Peace en UNRWA, de VN-organisatie voor Palestijnen.
De reeks begint volgende maand in Europa met drie concerten in Dublin, Parijs en Londen. Macklemore gaat ook in de Verenigde Staten optreden, maar daarover wordt later meer bekend.
Vorige week verloor de artiest zijn plek in het voorprogramma van Ed Sheeran bij diens tour in de VS. Macklemore zei dat het team van Sheeran onder druk was gezet door de 85-jarige ondernemer Robert Kraft, de eigenaar van een stadion waar ze zouden optreden. Van Kraft is bekend dat hij al vrijwel zijn hele leven pro-Israëlische organisaties steunt.
Kraft wilde niet dat Macklemore zou optreden in zijn stadion vanwege zijn uitspraken en een "bredere geschiedenis van antisemitische retoriek en beeldvorming". Hij zei dat hij zich verantwoordelijk voelt om in te grijpen wanneer volgens hem een grens wordt overschreden en stelde dat zijn stadion "geen platform wil bieden voor haatzaaiende uitingen".
Volgens Macklemore had Kraft ook andere stadioneigenaren tegen hem opgezet waardoor het team van Ed Sheeran zich gedwongen voelde om hem uit de tour te zetten.
Die beslissing had grote gevolgen voor de Britse zanger:
In een uitgebreide verklaring op Instagram waarschuwt Macklemore voor pogingen om artiesten de mond te snoeren: "Wanneer de miljardairs kunnen bepalen welke stemmen op het podium mogen en welke te gevaarlijk zijn om te horen, moet iedereen opletten".
Naast de concertreeks ten behoeve van organisaties die Palestijnen helpen, doneert Macklemore ook zelf een miljoen dollar. Dat geld is een deel van de gage die hij heeft ontvangen voor zijn deelname aan de tour van Sheeran.
Luisteren?
Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.
Wanneer noemen we iets een dialect, hoe ontwikkelt het zich en wat is de toekomst ervan? Dat weet taalwetenschapper Kristel Doreleijers. Zij is mede-auteur van de 'Atlas van het dialect in Nederland', die deze week verschijnt.
Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra
Redactie: Max Smedes en Rosanne Sies
Eindredactie: Judith van de Hulsbeek
Daarbij speelt onder andere de manier waarop de films gefinancierd worden. "De afhankelijkheid van het Filmfonds is groot", zegt woordvoerder Marieke van Zalk. "Wij financieren nooit een hele film. Makers moeten altijd op zoek naar andere potjes."
En dat is volgens haar niet eenvoudig in Nederland. In het buitenland zijn volgens het Filmfonds meer mogelijkheden om private investeringen aan te trekken van bijvoorbeeld bedrijven. Mede daardoor hebben buitenlandse filmmakers vaak hogere budgetten.
Dat herkent Maarten Swart, producent van de openingsfilm Downtown op het Filmfestival. "We zitten als Nederland in de lift als het gaat om ambities en makers. Maar er is meer nodig om ons internationaal te blijven meten."
Meerdere Nederlandse films vielen vorig jaar internationaal in de prijzen. Zo won Nina Gantz in Engeland een Bafta voor Wander to Wonder en Victoria Warmerdam kreeg een Oscar voor Ik ben geen Robot. De film Rietland van Sven Bresser was de eerste Nederlandse film in 27 jaar die werd geselecteerd voor de prestigieuze competitie La Semaine de la Critique op het filmfestival in Cannes.
Maar er moet iets gebeuren als we willen dat Nederlandse films succesvol blijven, stond onlangs in een onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Want het succes wordt op meerdere fronten bedreigd.
Zo zijn de productiekosten flink gestegen, zowel de loonkosten als de kosten om een set te bouwen. "De subsidies zijn wel mee gestegen, maar niet genoeg om het te dekken", zegt producent Swart.
Daarnaast ondervinden films veel concurrentie van streamingdiensten. Ook speelt mee dat de afzetmarkt voor Nederlandse films relatief klein is. "Frankrijk heeft een groter taalgebied", zegt Swart. "Dat verkoopt toch makkelijker."
Voor de productie van Downtown kregen de makers geld van het Nederlands Filmfonds. Ook maakten ze gebruik van een zogenoemde production incentive, die Nederland kent. Hierbij krijgen filmproducenten een bepaald percentage terug van de gemaakte kosten. Maar het nadeel van die constructie is dat dit wordt betaald uit een pot, zegt Swart. "En als die leeg is, kan je soms niet verder."
Downtown is ook deels gefinancierd door het Vlaams Audiovisueel Fonds. Tegenover dit soort geld uit het buitenland staan altijd afspraken, zegt Swart. "We werken nu met een Belgische crew."
En de filmmakers maakten gebruik van een Belgische fiscale regeling, de zogenoemde tax shelter. Bedrijven die in België zijn gevestigd krijgen belastingvoordeel als ze investeren in films. Hij hoopt dat Nederland een soortgelijke regeling krijgt.
Ook in het onderzoek van deze zomer staat de aanbeveling om de mogelijkheden te vergroten om private investeerders te trekken. Minister Letschert liet afgelopen week in een brief aan de Tweede Kamer weten dat ze hier in het najaar van 2027 op terugkomt.
De band werd precies vijftig jaar geleden opgericht, nadat de toen 14-jarige Larry Mullen een bericht op een prikbord plaatste met de tekst "Drummer zoekt muzikanten om een band te beginnen". De audities waren een paar dagen later, op 25 september 1976, bij Larry Mullen thuis.
Bono had de auditie bijna overgeslagen, omdat hij wat maanden ouder was dan Mullen en bang was dat hij er niet tussen zou passen. En Adam Clayton was toen nog een bassist die geen bas kon spelen. Hij werd geselecteerd, omdat hij "het mooiste haar" had.
De jonge band begon onder de naam Feedback en bestond naast Larry Mullen uit zanger Paul Hewson (de echte naam van Bono), gitarist David Evans (The Edge) en bassist Adam Clayton.
Op het schoolplein openden U2 het miniconcert voor honderden scholieren met I Will Follow. Dat nummer komt van hun eerste album dat in 1980 verscheen, vier jaar na de oprichting.
Het optreden is onderdeel van de promotie voor hun nieuwe album Carnaval De Luz dat in november uitkomt. Op dat album staat ook een duet van Bono met de vorige maand overleden zangeres Dolly Parton.
Bij de aankondiging van het lied Vertigo maakt hij nog een schoolgerelateerde grap. De song begint met uno, dos, tres, catorce (één, twee, drie, veertien) en Bono zei: "Als je Spaanse les wil volgen, neem die dan niet bij mij."
Bij het schooloptreden was veel pers, waaronder de Ierse omroep RTÉ:
Later op de de dag trad U2 ook nog op vanaf een balkon van een café in het centrum van Dublin.
Swift won vannacht de belangrijkste prijs van de awardshow: de Video van het Jaar, voor haar clip voor The Fate of Ophelia. Ook won ze de prijs voor Beste Regie en kreeg ze als eerste een nieuwe prijs uitgereikt, die voor Artiest-Regisseur.
Die laatste prijs is volgens de organisatie bedoeld voor artiesten die met hun werk achter de camera videoclips als genre verder hebben gebracht. Swift schreef en regisseerde bijna een derde van de zestig videoclips die ze tot op heden heeft uitgebracht.
De popzangeres droeg haar overwinning op aan het vorige maand overleden countryicoon Dolly Parton. Ze noemde haar "de ultieme showgirl", verwijzend naar de titel van Swifts laatste album: The Life of a Showgirl. "Ik denk dat we ons allemaal gelukkig mogen prijzen dat we eventjes deze planeet met Dolly Parton mochten delen", zei Swift.
De winnende videoclip, voor het nummer The Fate of Ophelia:
Hoewel Swift met een record naar huis ging, was de grote winnaar van de avond Madonna. De Queen of Pop maakte dit jaar haar comeback met haar album Confessions II en sleepte maar liefst zeven VMA's binnen, waaronder Artiest van het Jaar, Beste Dans en Beste Samenwerking (met Sabrina Carpenter).
Met haar vangst van vannacht komt de inmiddels 68-jarige Amerikaanse zangeres ook aardig in de buurt van het record van Taylor Swift. Madonna staat nu derde op de eeuwige VMA-ranglijst, met 27 prijzen.
De prijs voor Beste Song ging naar K-popgroep BTS, van wie de leden na een jarenlange afwezigheid vanwege de dienstplicht in Zuid-Korea dit jaar weer een album maakten. Hun nummer Swim viel twee keer in de prijzen, en BTS won ook nog het beeldje voor Beste Groep.
In de categorie Beste Song versloeg BTS' Swim onder andere Ella Langleys Choosin' Texas. Die plaat is een sensatie in de VS en staat al 23 weken op nummer 1 in de Amerikaanse hitlijsten. Daarmee ging vorige week het record van Mariah Careys All I Want for Christmas Is You - dat 22 weken op nummer 1 stond - uit de boeken. Choosin' Texas won wel Beste Country Song.
De MTV VMA's werden voor het eerst in 1984 uitgereikt. Met de oprichting van muziekzender MTV in 1981 won de videoclip in die tijd flink aan populariteit, waardoor er behoefte ontstond aan een eigen awardshow.
Tegenwoordig gelden de VMA's als belangrijke internationale popprijzen. Overigens was Madonna er ook al bij de eerste uitreiking bij: zij trad in 1984 op met haar hit Like a Virgin.
Vandaag begint de Parijse modeweek en ook daar zijn oudere modellen naar verwachting goed vertegenwoordigd. Creatief directeur Matthieu Blazy van modehuis Chanel liet zijn shows in Parijs al vaker openen door de bijna 50-jarige Stephanie Cavalli. Dit voorjaar was zij een van de vijftien modellen van boven de 40 jaar die Chanel voor de show selecteerde.
Volgens dataplatform voor de mode-industrie Tagwalk boekten de twintig grootste modemerken dit jaar allemaal minstens één ouder model voor de modeweken. Dat is 25 procent meer dan een seizoen eerder. Een kanttekening: met 'ouder' wordt een model boven de 30 jaar bedoeld.
"Deze modellen maakten een paar seizoenen geleden hun entree. Matthieu Blazy is ermee begonnen. Hij kiest vaak voor vrouwen die op jongere leeftijd al model waren en daarna gestopt zijn", zegt hoofdredacteur Miluska van 't Lam van modetijdschrift Harper's Bazaar.
Andere modeontwerpers volgden. Zo lopen de supermodellen uit de jaren 90 ineens weer vaker shows, onder wie Helena Christensen (57), Cindy Crawford (60), Naomi Campbell (56) en Linda Evangelista (61). In Milaan zat het Nederlandse oud-topmodel Karen Mulder (56) op de eerste rij.
Het Amsterdamse modellenbureau 2R Model Management ziet de toegenomen interesse terug in de aanvragen die het krijgt. "Het merendeel van de modellen is nog steeds jong en dun, maar er is absoluut meer vraag gekomen naar modellen die ouder zijn", zegt eigenaar Ryanne Dekker. "Van de week kregen we van Saint Laurent een aanvraag, zonder maximumleeftijd."
De ontwikkeling heeft alles te maken met de consument. Het zijn vaak niet de twintigers die investeren in catwalkcollecties. De koopkracht zit bij de wat oudere vrouwen.
"Vijftigers gaan ook met de mode mee, zijn er actief mee bezig. Zij zijn de groep die het geld kunnen spenderen", zegt Dekker. "Het is dus belangrijk dat de klant zich in een model herkent."
Dat geldt zeker voor de luxe modesector, die na de coronajaren te maken kreeg met omzetdalingen. De prijzen van designerartikelen namen flink toe, terwijl consumenten de hand op de knip hielden of het geld liever uitgaven aan andere zaken. "Veel merken moeten opnieuw een connectie maken met het publiek", aldus Van 't Lam.
Ze wijst daarnaast op de maatschappelijke relevantie van vrouwen boven de 40, 50 en 60 op runways en in campagnes. "Het is een hoopvolle boodschap voor jongeren dat je niet klaar bent op je 30ste of 40ste. Ik vind het zelf ook heel prettig om vrouwen van mijn eigen leeftijd terug te zien."
Daarbij speelt ook een hang naar echtheid mee, zegt Dekker. Dat heeft alles te maken met de opkomst van AI. "Authenticiteit en karakter worden belangrijker in een wereld waarin veel nep is. Grijs haar kan heel eigen en hip zijn. Wij horen van merken dat 'echte' gezichten beter verkopen."
Dat betekent niet dat voor iedereen een tweede carrière als model in het verschiet ligt. De vrouwen die op de modeweken voorbijkomen zien er bijzonder goed uit voor hun leeftijd.
"In de praktijk gelden er nog altijd bepaalde regels in de modewereld", beaamt Dekker. "Modellen moeten in standaardmaten passen en iemand van 1,60 meter is te kort. We selecteren alleen mensen die we echt aan werk kunnen helpen."
Age inclusivity is daarmee slechts een onderdeel van meer diversiteit op de catwalks. Modellen met een maatje meer zijn dat ook, al zijn die in Parijs en Milaan nauwelijks te bekennen. Dekker en Van 't Lam verwachten echter dat de opkomst van oudere modellen blijvend is.
"Schoonheid houdt niet op na een bepaalde leeftijd. Het is belangrijk dat deze groep meer ruimte krijgt zichzelf te laten zien", aldus Dekker. "Oudere vrouwen stralen een bepaalde rust en zelfverzekerdheid uit", zegt Van 't Lam. "Ze hebben een enorme aantrekkingskracht."
Mighty Sparrow, de artiestennaam van Slinger Francisco, is in Nederland vooral bekend van het nummer Only a Fool Breaks His Own Heart. Hij nam dit door anderen geschreven nummer in 1966 op met Byron Lee & the Dragonaires. Ze hadden er in 1968 in het Verenigd Koninkrijk en in 1969 een kleine hit mee.
Een veel groter succes was de heruitgave in 1977 in Nederland en Vlaanderen. Het nummer stond meer dan een half jaar in de Top-40 met de nummer 2-plek als hoogste notering.
Een opname van AVRO's Toppop uit 1978:
Slinger Francisco werd in 1935 geboren in Grenada, maar verhuisde met zijn ouders twee jaar later naar Trinidad en Tobago. Trinidad is de bakermat van de calypso, meestal vrolijke opzwepende dansmuziek met teksten over maatschappelijke en politieke thema's.
Een voorbeeld daarvan is het nummer Jean and Dinah waarmee hij als The Mighty Sparrow in 1956 zijn eerste hit had. In zijn carrière die zestig jaar duurde zou hij nog honderden nummers schrijven en opnemen.
De Surinaamse krant Starnieuws schrijft dat hij een bijzondere band met Suriname had. Hij trad er verschillende keren op en hij bracht in 1998 op het album The Supreme Serenader het nummer Paramaribo uit: een muzikale ode aan de Surinaamse hoofdstad.
"Met zijn overlijden verliest het Caribisch gebied een artiest die gedurende tientallen jaren een herkenbare plaats innam binnen de ontwikkeling en internationale verspreiding van calypso", aldus de krant.
De organisatie van calypso-artiesten van Trinidad en Tobago laat weten dat hij herinnerd zal worden als groot verhalenverteller en verspreider van de calypso over de rest van de wereld.
Zijn land eerde hem met talloze prijzen en de University of the West Indies kende hem een eredoctoraat in de letteren toe.
Een andere hit van Mighty Sparrow: Mr. Walker:
De uitspraken waarvoor Göktas werd veroordeeld deed hij in een show in Istanbul. Dat optreden heeft hij eind juni op YouTube geplaatst en de betreffende video is sindsdien 15 miljoen keer bekeken.
In de show noemt Göktas, die psychologie studeerde, de Turkse president een "verlegen dictator" en grapt de komiek dat hij erover fantaseert hoe het zou zijn om te werken als diens psycholoog. "Het betaalt goed en het is duidelijk dat je er jarenlang mee bezig bent."
Ook hintte hij op vriendjespolitiek van de president. "Ze zouden mij de baan niet gunnen: die zou naar zijn familieleden gaan."
Fragmenten uit de show werden in Turkije massaal op sociale media gedeeld, vooral de delen over de president. Die fragmenten werden door de regering geblokkeerd "om de nationale veiligheid en openbare orde te waarborgen".
Daarnaast startte het Turkse Openbaar Ministerie een onderzoek. Zo zouden 185 mensen hebben geklaagd omdat de komiek grappen had gemaakt over de Koran, het heilige boek van de islam.
Göktas werd op 2 juli aangehouden op het vliegveld van Istanbul nadat hij was teruggekomen van vakantie. Beelden van zijn aanhouding, waarin de komiek geboeid wordt weggevoerd, leidden tot ophef onder Turkse kunstenaars, oppositiepolitici en advocaten. Zijn arrestatie werd door hen buitenproportioneel genoemd.
Sindsdien zit hij al bijna drie maanden vast in een zwaarbeveiligde gevangenis. In afwachting van het hoger beroep komt hij voorlopig vrij.
"Volgens de aanklager gingen de grappen van de komiek over de president te ver en werden de grenzen van kritiek overschreden. Ook zou de reputatie van de president zijn aangetast. De komiek zei vandaag in de rechtszaal: 'Als de wetten niet zijn veranderd, wat is er dan veranderd? Kwetsbare bestuurders die geen grappen en kritiek kunnen verdragen.'
Het beledigen van de president is al jaren strafbaar in Turkije, ook al voor de regeerperiode van Erdogan. Alleen wordt de wet sinds 2015 vaak gebruikt: de afgelopen jaren zijn duizenden mensen aangeklaagd voor het beledigen van de president."
De serie van omroep ZDF volgt CDU-kopstukken tijdens de campagnes voor de afgelopen deelstaatverkiezingen. Wat een succesvol politiek jaar had moeten worden, liep uit op een reeks nederlagen en interne onrust. De conservatieve CDU behaalde historisch slechte resultaten, de rechts-radicale AfD monsterzeges.
De kijker krijgt een opeenstapeling van misstappen te zien: een premierskandidaat die te begerig over een jong meisje sprak, het aftreden van fractievoorzitter Spahn vanwege het omzeilen van eigen wetten, het stoppen van de Berlijnse burgemeester na een reeks leugens, een rommelige herschikking van het kabinet. Met die tegenwind verloopt de campagne in het Superwahljahr moeizaam.
In de documentairereeks worden deze verhalen verteld aan de hand van een aantal hoofdpersonen, die tot de grootste loyalisten van Merz behoren. Hun vertrouwen in de partij is groot; des te groter is het verdriet zodra de CDU weer een verkiezing verliest.
Kijkers hebben echter het meeste medelijden met lokale CDU'ers die in beeld komen. Een kandidaat die broodjes vis uitdeelt ("het midden is het beste") wordt door voorbijgangers overladen met beledigingen. Te zien is hoe campagnevoerders wanhopig proberen uit te leggen dat zij anders zijn dan de politici aan de top.
Het contrast is groot met de CDU-prominenten, die strak in pak en vanuit een rit in de dienstwagen de opkomst van de AfD becommentariëren. Kijkers en commentatoren hekelen de 'arrogantie' en 'wereldvreemde' houding die hier uit zou spreken.
Symbool hiervoor is een scène waarin de nieuw aangetreden minister Philipp Amthor een strandstoel op het balkon van zijn kantoor laat plaatsen. "Voor het onwaarschijnlijke geval dat ik hem gebruik om even te ontspannen", valt te horen. Na verwijten van decadentie heeft Amthor de stoel inmiddels weer laten verwijderen.
"De CDU kan gewoon niets meer goed doen", vat commentator Anna Mayr van Die Zeit de verontwaardigde reacties samen. "Wanneer de lijsttrekker in Saksen-Anhalt zijn vrouw de campagneposters laat uitzoeken, is het gênant en onprofessioneel. Als de CDU 'professioneel' is met Amthor in een strak pak, dan is het weer gênant en arrogant."
De vorm van de documentaire - een open inkijkje - is voor Duitse begrippen ongewoon. De huidige reeks volgt op een eerste seizoen vorig jaar. Toen werd Merz gevolgd bij zijn campagne en benoeming tot bondskanselier. Ook toen was er spot, bijvoorbeeld vanwege de 'discopauze' op het partijkantoor op vrijdagochtend, maar het beeld dat overheerste was een zelfverzekerde partij op weg naar verkiezingswinst.
Met dezelfde openheid laat de partij nu zichzelf in een moeizamere campagnestrijd zien. De documentaire toont transparant de dagelijkse realiteit van de politiek. Zo ziet de kijker hoe socialemediavideo's van politici door een team worden voorgekauwd en de CDU-leider in Saksen-Anhalt, Sven Schulze, in een tv-studio zijn AfD-tegenstander probeert te ontwijken.
Pijnlijker is het als Schulze erachter komt dat slechts één persoon uit zijn socialmediateam uit Saksen-Anhalt blijkt te komen. Of zodra een van de hoofdpersonen haar functie als sportminister verliest en dat zelf goed moet praten. Of wanneer CDU-kopstuk Linnemann op een podium vol kiezers de wind van voren krijgt door een bezoeker, die daarvoor luid applaus krijgt.
De oordelen zijn hard. Politiek commentatoren spreken van een "somber zelfportret" van een "zichzelf beschadigende" en "wereldvreemde" partij. "Het laat zien dat de situatie bij de CDU veel ernstiger is dan gedacht", oordeelt de Süddeutsche Zeitung. De Frankfurter Allgemeine Zeitung spreekt van een zwanenzang, het slotstuk van een stervende partij. "In het ergste geval een timelapse van een rottende appel", aldus Der Spiegel.
De partij zelf laat zich nauwelijks uit over de uitkomst van de docureeks. De CDU-deelstaatpremier van Sleeswijk-Holstein liet vandaag in subtiele bewoordingen weten dat de partij zich meer op het oplossen van problemen moet richten en minder op documentaires. Een derde seizoen lijkt daarmee onwaarschijnlijk. De gehele serie is online te bekijken.
Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.
Robert ten Brink en Erik van Muiswinkel zien het liefst iemand met een beetje een zware stem, geen wipneus, iemand die een beetje lang is en als hij kan paardrijden is het handig. Maar vooral moet hij statig zijn, ironie hebben en kunnen improviseren. Want in het leven van de Sint gebeurt altijd wel wat. Gelukkig komt het altijd goed.
Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Max Smedes
Deze weken is Cornelisse nog te zien als jurylid in het tv-programma De Slimste Mens. Ook daar nam ze de kijkers met humor mee in haar bespiegelingen. In de eerste aflevering, die deze zomer werd opgenomen, zei ze over haar ziekte dat ze zich het ene moment beter voelde dan het andere. "Het wisselt een beetje per dag, maar het overheersende gevoel nu is toch wel onwijze blijdschap dat ik hier mag zijn."
Cornelisse kreeg in 2024 de diagnose kanker en werd sindsdien behandeld. Ook dit jaar onderging ze chemotherapie. Ze stierf vandaag in het bijzijn van haar geliefden in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis in Amsterdam.
Paulien Cornelisse werd op 24 februari 1976 geboren in Amsterdam en groeide daar ook op. Tussen 1988 en 1994 zat ze op Barlaeus Gymnasium, waarna ze een jaar ging studeren in de VS, in de buurt van Boston. Bij terugkomst besloot ze psychologie te gaan studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Ook studeerde ze eind jaren 90 in Hiroshima, Japan.
Haar carrière begon ze in de cabaretwereld. Begin jaren 00 speelde ze bij Comedytrain en in 2008 ging haar eerste cabaretprogramma Dagbraken in première. Daarvoor werd ze onderscheiden met de Neerlands Hoop-cabaretprijs.
De jury zei over Cornelisse dat er een "gewoon mens" op het podium stond. "Maar zij is tegendraads en vernieuwend en heeft een verrassend originele geest, waaruit eigenzinnige humor rond taal en bizarre vondsten ontspruiten."
Bij het grote publiek werd Cornelisse bekend in 2009, dankzij haar boek Taal is zeg maar echt mijn ding. Hierin besprak ze allerhande taalverschijnselen, zoals de populariteit van het woord "ding" of de effecten van hoofdlettergebruik.
Mensen zeggen vaak iets anders dan ze bedoelen, schreef Cornelisse in het voorwoord. Dat is niet erg, maar maakt taal wel een interessant onderzoeksobject, beargumenteerde ze.
"Waarom gaan van de ene zin je nekharen rechtovereind staan en wil je door de andere zin het liefst meteen naakt op de tafel gaan dansen? En waarom zijn die zinnen niet voor iedereen hetzelfde?"
Een paar jaar later verscheen En dan nog iets, waarin ook centraal stond hoe mensen praten. Van beide boeken werden honderdduizenden exemplaren verkocht.
In De Slimste Mens legde Cornelisse vorige week als jurylid nog uit waar haar voorliefde voor taal vandaan komt. "Als je van taal houdt, hoef je je nooit te vervelen", zei ze. "Je bent ergens, je hoort mensen praten, en dan kun je gaan denken: 'Waarom zegt diegene dat zo? Wat leuk', of: 'Wat raar, maar wat bedoelt diegene echt?'" Taal bestuderen was voor haar "een soort manier van leven" geworden.
Niet alleen taal was een grote liefde van Cornelisse. Ook Japan wist haar altijd te boeien. Al sinds haar vijfde was ze door het land gefascineerd en haar interesse groeide verder tijdens haar studie in Hiroshima.
Voor de VPRO presenteerde ze in 2018 de vierdelige documentaireserie Tokidoki, vernoemd naar haar lievelingswoord uit het Japans (betekenis: soms). In de serie onderzocht ze de Japanse samenleving en cultuur aan de hand van specifieke Japanse woorden.
Cornelisse wilde laten zien dat het land niet zo vreemd is als veel Nederlanders denken, zei ze destijds in dagblad Trouw. "Als het over Japan gaat, wordt er meestal gesproken in termen als 'altijd' of 'nooit'", legde ze uit. "Maar het land is meer dan die clichés." In 2020 kwam er een tweede seizoen van Tokidoki.
De eeuwige verwondering kwam zelfs terug als het ging over de ziekte die Cornelisse trof. In haar laatste column voor de Volkskrant, vorige week, verbaasde ze zich over het woord "apegapen".
"Ik krijg een infuus en lig daarna een tijdje op apegapen. Dan heb je verder in weinig dingen zin, behalve nadenken over het woord 'apegapen'. Gapen apen veel? Ik stel mij een gapende aap voor; ik denk dat apen niet per se veel, maar wel altijd vol overgave gapen."
De auteur van onder meer Taal is zeg maar echt mijn ding en De verwarde cavia was geliefd bij lezers, collega's, familie en vrienden en mensen die in aanraking kwamen met haar werk of haarzelf, is te horen en lezen in de reacties op haar overlijden.
Klok noemt haar overlijden "een verlies voor heel Nederland". Acht jaar lang was ze columnist bij de krant, maar Cornelisse belde hem vorige week om te zeggen dat haar column mogelijk niet zou terugkomen. Ondanks haar ziekte die in 2024 geconstateerd werd, wist ze zich dapper staande te houden, zegt hij.
Hij prijst haar werk: "Ze gaf de krant een prettige, originele en lichte toon". Maar Cornelisse was ook "een ontzettend lieve collega", zegt Klok. "Het was een feest als ze op de redactie kwam."
Zo leerde Nederland Paulien Cornelisse kennen:
Ook vanuit de boekenwereld is met veel verdriet op haar overlijden gereageerd. Boekenkoepel CPNB zegt diep getroffen te zijn door het overlijden van Cornelisse. "Paulien was taal", zegt Evelien Aendekerk, die directeur was toen Cornelisse het Boekenweekessay schreef. "Ze heeft er heel veel boeken over geschreven, en die wisten iedereen te bereiken, op een leuke en toegankelijke manier."
De stichting spreekt van "een unicum in de geschiedenis van de Boekenweek", toen het essay op de tweede dag volledig was uitverkocht. Datzelfde jaar won Cornelisse na drie eerdere nominaties de NS Publieksprijs met haar licht absurdistische boek De verwarde cavia - Terug op kantoor.
Dat boek stond net als veel van haar titels maandenlang in de lijst van bestverkopende boeken, zegt CPNB. "We koesteren de bijzondere samenwerking die we met haar hadden."
Omroep KRO-NCRV, waarvoor Cornelisse De slimste mens maakte, roemt Cornelisse om haar eigenzinnige blik, rake opmerkingen en nieuwsgierigheid, waarmee ze kandidaten en publiek telkens weer wist te verrassen. De omroep is diep geraakt door haar overlijden, zegt directievoorzitter Arie Koornneef.
"De manier waarop ze naar taal, mensen en de wereld keek, maakte haar aanwezigheid heel bijzonder", vindt Koornneef. De omroep is dankbaar voor alles wat ze de kijkers heeft gegeven, zegt hij. "We zullen haar enorm missen."
De afleveringen van het programma zijn al voor de zomer opgenomen. In overleg met haar familie heeft de omroep besloten om De slimste mens vanavond niet uit te zenden. De uitzending wordt op een later moment ingehaald.
"Het is misschien heel lastig voor de kijker om nu te zien dat ze daar, in al haar energie en al haar vrolijkheid en al haar spitsvondigheid zit, terwijl we allemaal weten dat ze er niet meer is", zegt presentator Herman van der Zandt bij NOS Met het Oog op Morgen.
Hij zegt "ongelooflijk verdrietig" te zijn over haar overlijden. "Ze was iemand met wie ik enorm kon lachen. We hadden enorm veel pret en plezier", herinnert Van der Zandt. "Ze kwam, ondanks het feit dat ze hartstikke ziek was en tussen de behandelingen door, super energiek binnen."
Cornelisse wist op aanstekelijke wijze anderen aan het denken te zetten over taal en gebeurtenissen uit het dagelijks leven. Lees hier verder over haar leven:
Collega-cabaretier Dolf Jansen leerde Cornelisse kennen toen ze beiden deel uitmaakten van de Comedytrain. Hij zag haar afgelopen zomer nog, op theaterfestival Oerol op Terschelling, zegt hij in radioprogramma De Rode Draad. "Het is zo onwaarschijnlijk verdrietig", zegt hij. "Of dat in theater, een boek, poëzie of een column is, zij liet op zo veel manieren merken hoe belangrijk taal is. Ze was een strijder voor taal."
Voormalig radiopresentator en taalliefhebber Frits Spits noemt Cornelisse sprankelend. "Ze heeft de Nederlandse taal, die af en toe de neiging heeft een beetje grijs te zijn, nieuwe kleur gegeven", zei hij bij Nieuwsuur.
Door Cornelisse beseft Spits nog meer hoe rijk taal is. "Dat taal meer is dan een brij van woorden of een brij van zinnen, maar eigenlijk een schatkamer vol met mooie diamanten. Ja, dat hebben we echt wel aan haar te danken."
Femke Halsema, burgemeester van de stad waar Cornelisse geboren is en tot haar overlijden woonde, schrijft op Instagram dat er een eigenzinnige taalvirtuoos verloren gaat. "Iemand die hield van het kleine, het alledaagse, van het absurde en van het theater. Helaas is dat podium haar niet meer gegeven", aldus de Amsterdamse burgemeester.
Onder Cornelisses laatste Instagram-bericht van afgelopen juni, staan ruim 200 reacties waarvan het merendeel bestaat uit hartjes en berichten waarin lezers zeggen Cornelisse te gaan missen. "De wereld mist kleur zonder Paulien", is te lezen in een ervan.
Een ander reageert dat de boeken van de schrijfster "heel veel voor mij betekenen". Nog iemand schrijft: "Och lieve, grappige Paulien. Wat zul je gemist worden."
"Ontzettend verdrietig nieuws", schrijft premier Jetten over het overlijden van Cornelisse. Hij leerde haar tijdens de opnames van De Slimste Mens kennen als "scherp, grappig en ontzettend lief". "De strijd tegen kanker mocht ze niet winnen, maar de impact die zij heeft gemaakt met haar woorden, verhalen en voorstellingen leeft voort."
De staten vreesden dat het nieuwe megaconcern te veel macht zou krijgen en daardoor de prijzen van films en televisie zou kunnen verhogen. Ook waren er zorgen over de gevolgen van de fusie voor werknemers.
Vorige week bereikten Paramount en de staten een akkoord. Het concern zegt toe de komende vijf jaar elk jaar 300 miljoen dollar extra te besteden aan filmproducties in de Verenigde Staten. Ook moet het bedrijf jaarlijks minimaal dertig films in Amerikaanse bioscopen uitbrengen.
Ook moet er binnen een half jaar na de overname een aparte journalistieke raad komen die toezicht houdt op de nieuwszenders CBS News en CNN. CBS News is nu onderdeel van Paramount, CNN van Warner Bros. Discovery.
Na het akkoord van de rechter maakte het bedrijf bekend dat Ynon Kreiz mede-CEO wordt van het nieuwe bedrijf. Hij wordt verantwoordelijk voor de dagelijkse leiding en de integratie van de twee bedrijven. David Ellison blijft aan als voorzitter en CEO.
Kreiz is op dit moment ceo van Mattel. Onder zijn leiding werden merken van de speelgoedfabrikant uitgebouwd tot mediaproducties, met de succesfilm Barbie als bekendste voorbeeld.
Daarvoor was Kreiz onder meer hoofd van het Nederlandse televisiebedrijf Endemol en was hij medeoprichter van kinderzender Fox Kids in Europa.
Zoals het er nu naar uitziet, wordt de overname ter waarde van ruim 110 miljard dollar begin volgende week afgerond.
Gisteren werd besloten de uitzending uit piëteit te laten vervallen. Vanavond om 21.30 uur zal presentator Herman van der Zandt in de uitzending stilstaan bij het overlijden.
Vrijdag is een dubbele aflevering te zien, waarna de rest van het seizoen zoals gepland wordt uitgezonden, dus met Paulien Cornelisse in haar stoel als jurylid. "Dat besluit is in overleg met de familie van Paulien genomen", laat omroep KRO-NCRV weten.
Zo leerde Nederland Paulien Cornelisse kennen:
Het nieuwe seizoen van De Slimste Mens werd vorige week afgetrapt. De schrijfster en cabaretier schoof daarin voor het derde seizoen aan als eenkoppige jury, nadat ze in 2025 Maarten van Rossem was opgevolgd.
Aan het begin van het nieuwe seizoen kondigde Cornelisse aan dat ze dagelijks te zien zou zijn met een "mutsje of een petje of een hoedje" omdat ze haar haar verloren had door de chemotherapie. "Het voelt niet helemaal als mezelf, maar van alle mogelijke opties is het nu de beste", legde ze uit. "Een pruik wilde ik absoluut niet."
Presentator Van der Zandt liet gisteren al weten verdrietig te zijn door het overlijden van Cornelisse. "Paulien was lief, grappig en ook - zelfs tussen behandelingen in - geweldig energiek. Altijd positief en vol met plannen."
Op de site van de schrijfster is een condoleanceregister geopend. Mensen halen daar herinneringen op aan haar werk als cabaretier, taalliefhebber en schrijver.
Er waren in 1951 nog maar zo'n 500 tv-toestellen in het land en de invloed die het medium zou hebben was nog niet in te schatten. De radio, daar gebeurde het.
Anderhalf uur duurde die eerste uitzending. Alles was live vanuit de studio in Bussum, want er was nog geen opnameapparatuur. De gasten zaten in de studio en werden aangekondigd door omroepster Jeanne Roos. De acteurs van het toneelstuk De Toverspiegel dat die avond werd uitgezonden, traden live op voor de camera.
Bekijk hier een terugblik die we eerder maakten:
De eerste tv-toestellen kostten 785 gulden, wat een derde van een gemiddeld jaarinkomen was. De ontvangst was nog niet overal even goed. Daardoor liet de groei van het medium een paar jaar op zich wachten.
De politiek was terughoudend geweest met de introductie van de televisie. Het kabinet-Drees was bezig met de wederopbouw van Nederland en hield de lonen laag. De premier vond dat er huizen moesten komen en geen luxeartikelen. Tv-toestellen waren duur en hij was bang dat tv de mensen zou afleiden van het werk en zou leiden tot een "verdorven jeugd".
Ook de radio-omroepbazen verzetten zich aanvankelijk, zoals pater Kors, voorzitter van de NTS en de KRO. Toen hij het medium tv lanceerde, liet hij meteen merken dat hij er eigenlijk een tegenstander van was. In die eerste uitzending waarschuwde hij voor de mogelijk verderfelijke invloed die televisie kon hebben. Hij beschouwde het als amusement en zag dat als "een aantasting van de goede zeden en oppervlakkigheid".
Philips had de opmars in de VS aanschouwd en was vastbesloten een grote producent te worden. President-directeur Otten dreigde dat Philips te gronde zou gaan als Nederland geen televisie zou krijgen en dat Philips het wel zelf zou opzetten. Pas toen ging de regering overstag.
Staatssecretaris Cals van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zei in zijn openingswoord van de eerste uitzending dat het nog te bezien was of "deze verworvenheid" wel een goed idee was. Er werd dan ook besloten tot een experiment van twee jaar.
Zo kwam het dat Nederland jaren achterliep op het Verenigd Koninkrijk, waar de BBC Television Service al sinds 1936 uitzond, en de Verenigde Staten, waar na de Tweede Wereldoorlog een explosieve groei te zien was. Denemarken begon een dag eerder met uitzenden dan Nederland, West-Duitsland was een jaar later.
In 1958 waren er zo'n 250.000 toestellen in Nederland. In de jaren 60 kwam de grote doorbraak en in 1962 werd de zendtijd uitgebreid naar 30 uur per week. In 1964 kwam Nederland 2 erbij en in 1988 het derde net.
Mediahistoricus Huub Wijfjes zegt dat tv in het begin niets anders was dan een kopie van bestaande vormen. "Toneel, film, radio, poppenspel. Het kon ook alleen maar live of op film en daarbij duurde de montage lang."
Maar de invloed was groot. Tv is vanaf het begin bepalend geweest voor trends, zegt Wijfjes. "Mode, auto's, de inrichting van je huis, vakanties, het is een voortdurende wisselwerking tussen creëren en weerspiegelen. Tv probeert altijd om voorop te lopen. Dat is een constante factor."
"Tv nam een dominante positie in en had zijn hoogtepunt in de jaren 60, 70 en 80. Het medium verdrong de radio", aldus Wijfjes. "Nieuwe vormen, met ongehoorde kijkcijfers van 7 à 8 miljoen. Programma's hadden een veel grotere impact dan nu, omdat iedereen hetzelfde zag."
"En het is nog steeds het dominante medium in onze samenleving", zegt hij. "De kracht van beeld is onnavolgbaar."
Vanavond staat Cornald Maas met drie tv-makers stil bij het jubileum in het programma 75 Jaar TV. Hij haalt herinneringen op met Soundmixshow-presentator Henny Huisman, journalist Cees Grimbergen (Rondom 10) en actrice Jetty Mathurin, die onder meer in Vrouwenvleugel speelde. Ze zijn - niet toevallig - alle drie 75.
Het programma is te zien bij AVROTROS om 23.10 uur op NPO 1.
Mediamuseum Beeld en Geluid in Hilversum heeft 75 tv's opgesteld, uit elk jaar één, waarop te zien is hoe televisie zich heeft ontwikkeld. De iconische archiefbeelden vormen een gezamenlijke herinnering. Zelf grasduinen in 75 jaar televisie kan via de Schatkamer van Beeld en Geluid.
"Ik ben uit Israël gekomen om de waarheid te vertellen", begon ze haar verhaal. Ze vertelde dat haar 17-jarige zoon en haar man bij de aanvallen op die dag waren omgekomen.
In een video die de vrouw zelf op Instagram plaatste, is te horen hoe mensen vanuit de zaal tegen haar roepen dat het ze niks kan schelen, ze zich moest schamen en dat ze weg moet gaan. Uiteindelijk gingen de lichten in de zaal aan.
In de Israëlische film NAZA vertellen 24 Israëlische militairen op welke manier het leger aanvallen uitvoert in Gaza, ook op burgers. De documentaire leidt in Israël en daarbuiten tot ophef. Sinds gisteren draait de film in Nederland.
De vrouw die de vertoning verstoorde is de Frans-Israëlische Sabine Taasa. Zij zou deel uitmaken van de Israëlische groep Ad Kan, die naar eigen zeggen tegen anti-Israëlische organisaties strijdt. De groep bestaat uit officieren van het Israëlische leger en voormalige inlichtingenofficieren, schrijft de organisatie. Ze zeggen dat ze onder meer met undercoveragenten werken die "anti-Israëlische organisaties infiltreren".
Het hoofd van Ad Kan reisde ook mee naar Nederland, schrijft de Israëlische nieuwssite Ynet. Avichai Shorshan probeerde in Delft beelden van de Hamas-aanval van 7 oktober op het bioscoopscherm te projecteren met behulp van een draagbare projector. Volgens de organisatie werd hij door verschillende bezoekers belemmerd om de beelden verder te vertonen.
"Ik heb altijd een hekel gehad aan mensen die elke drie maanden in het café vertellen dat ze zijn gestopt met roken. Ga weg joh, dacht ik dan. Je kan maar een keer met iets stoppen. Als je bent gestopt, dan ben je gestopt. Klaar."
Toch kondigen de Tröckener Kecks vandaag aan dat zij voor het eerst sinds 2001 weer gaan optreden. In eerste instantie vijftien keer. Vanaf het voorjaar van 2027 trekt de Amsterdamse band langs allerlei poppodia door het land, van Deventer naar Amsterdam, van Groningen naar Maastricht, om nummers te spelen als Nu of nooit, Een dag, zo mooi en De jacht is mooier dan de vangst.
Het zijn nummers die in de jaren 80 en 90 uitgroeiden tot nederpopklassiekers en die van De Leeuw een popster in Nederland en België maakten. De band werd geroemd om zijn energieke liveoptredens en om de door De Leeuw geschreven teksten, die vooral opriepen tot een leven vol overgave. In 1990 zong hij in misschien wel hun bekendste nummer Met hart en ziel: "Doe het en voor het geld, en voor de show, maar doe alles wat je doet met hart en ziel."
Toch was het in 2001 ineens over en uit met de band. De koek was destijds op, zegt De Leeuw nu aan de telefoon. "Een band is als een boot. Je moet die blijven onderhouden, want net als een boot wil een band constant zinken. Je moet er continu voor zorgen dat dat niet gebeurt."
Op een gegeven moment lukte dat niet meer. De Leeuw: "Ik ben de band in 1980 als 19-jarige begonnen om mijn eigen vrijheid te garanderen, om te ontsnappen aan een 9-tot-5-leven. Maar de autonomie die de band me ooit gaf, veranderde langzaamaan in een onvrijheid. In 2001 was ik 40, ik had kinderen. Het leven was zo veranderd dat de band een harnas werd. Stoppen voelde als een bevrijding."
De Leeuw richtte zich op andere dingen. Hij schreef onder meer het boek Ik, Jan Smeken, over de 15e-eeuwse Brusselse stadsdichter Jan Smeken. Hij publiceerde meerdere dichtbundels, werkte als acteur in de tv- en toneelwereld en presenteerde televisieprogramma's, voornamelijk in België.
En nu kondigt hij ineens aan dat de Kecks terug zijn. Wat is er de afgelopen maand dan gebeurd waardoor De Leeuw van zijn eigen geloof afviel? Het is lastig uit te leggen, zegt hij vanuit het Belgische dorpje Heks waar hij sinds tien jaar woont.
Hij wilde niet vasthouden aan zijn eigen koppigheid, verklaart De Leeuw. De jarenlang gevoelde noodzaak om vooral niet op te treden met de Kecks viel ineens weg, zegt hij. En misschien het belangrijkste: De Leeuw zegt dat hij ineens nieuwe gretigheid voelde.
Maar wat dat dan allemaal was? Dat is moeilijk concreet te maken. "Het was mooi voor het verhaal geweest als er een duidelijk momentum was, dat snap ik, maar dat is er niet." Tot hij na nog wat mijmeringen zegt: "We kunnen het ons gewoon niet permitteren nog eens 25 jaar te wachten. We kunnen niet zeggen: we bekijken het dan nog een keer. Misschien is dit wel het laatste moment dat wij fysiek in staat zijn om ons repertoire live eer aan te doen."
Om daarna in lachen uit te barsten: "Zo zie je maar weer hoe grillig de mens en het leven is. Soms kunnen dingen met grote snelheid vervagen."
De vraag is nu of na 25 jaar nog mensen zitten te wachten op een tour van Tröckener Kecks en of die volle zalen zal trekken. De Leeuw zegt zich daar geen zorgen over te maken. Lachend: "We beginnen over een klein jaar aan deze tour. We hebben dus nog alle tijd om mensen te bellen om te vragen of ze alsjeblieft langs willen komen."
Hieronder vind je alle manieren om naar BigB21 te luisteren:
| Stream | Bitrate | Codec |
|---|---|---|
| stream.b21fm.nl:9010 | 128 Kb/s | MP3 |
| stream.bigb21.nl:8002 | 320 Kb/s | MP3 |
| stream.bigb21.nl:12000/live | 128 Kb/s | AAC+ |
| stream.bigb21.nl:12000/HD | 256 Kb/s | AAC-HE |
| lossless.bigb21.nl:9095 | Lossless (test) | FLAC |
